T.C.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü

Tüketici  hassasiyetleri  esas  alınarak  Türk  Gıda  Kodeksi  Gıda  Etiketleme  ve  Tüketicileri Bilgilendirme  Yönetmeliğinde  6/4/2024  tarihinde  bir  değişiklik  yapılmıştır.  Yönetmeliğin  48  inci maddesinde  yer  alan  ‘Gerek görüldüğünde bu Yönetmelik hükümlerinin uygulamasına yönelik hazırlanacak talimat veya kılavuzlar, Bakanlık internet sitesinde yayımlanır. Gıda işletmecileri bu Yönetmelik hükümlerine ilişkin olarak hazırlanan kılavuzlarda yer alan hükümlere de uymak zorundadır.' hükmü  gereği  gıda  işletmecileri  Kılavuz  hükümlerine  de  uyum  sağlamak  zorundadır.  Bu  kapsamda Yönetmelik ve Kılavuz ile yapılan değişikliklere uygun etiketi olmayan gıdalar raf ömrüne bakılmaksızın 31/12/2026 tarihinden sonra piyasada bulunamayacaktır.

Yönetmelik değişikliğinin yayımından sonra, 20/4/2021 tarihli Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve  Tüketicileri  Bilgilendirme  Yönetmeliği  Hakkında  Kılavuzun  güncellenme  ihtiyacı  doğmuştur.  Bu Kılavuz, Yönetmelik değişikliği ve tüketici talepleri doğrultusunda 26/11/2024 tarihinde güncellenmiş ve sonrasında 21/6/2025 ve 10/3/2026 tarihlerinde değişiklikler yapılmıştır. Kılavuzun güncel hali revizyon tarihlerini  de  içerecek  şekilde  Türk  Gıda  Kodeksi  Gıda  Etiketleme  ve  Tüketicileri  Bilgilendirme Yönetmeliği  Kılavuzu  adıyla  Bakanlığın  internet  sayfasında  ve  KAYSİS'de  https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 linkinde yayımlanmıştır.

Piyasaya arz edilmiş gıdaların  raf ömrüne bakılmaksızın gıda etiketlemeye ilişkin Yönetmelik ve Kılavuzun uyum süresi olan 31/12/2026 tarihine kadar, gıda işletmelerinin üretim ve ithalat planlamasını yaparak  etiket  stoklarını  düzenlemeleri  ve  bu  tarihe  kadar  uyum  sürecini  hızlandırmaları  herhangi  bir mağduriyet yaşamamaları adına önem arz etmektedir.

Türk  Gıda  Kodeksi  kapsamında  yönetmelik,  tebliğ  ve kılavuzlarda yapılan bu önemli değişikliklere ilişkin bilgiler özet olarak aşağıda yazılmıştır.

Gıda işletmeciliği ve toplu tüketim alanlarında faaliyet gösteren üyelerimizin dikkatine sunarız.

 

GIDA ETİKETLEME VE TÜKETİCİLERİ BİLGİLENDİRMEYE YÖNELİK MEVZUAT DÜZENLEMELERİ

Türk Gıda Kodeksi (TGK) Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde 6 Nisan 2024 tarihinde yapılan ve gıda işletmecilerinin 31.12.2026 tarihine kadar uyması gereken önemli değişiklikler

• Temel görüş alanı tanımına, “markanın en büyük yazıldığı alan” ifadesi eklenerek tanım daha anlaşılır hale getirilmiştir.

• Gıdanın adı ve net miktarının, temel görüş alanında yer alması zorunlu hale getirilmiştir.

• Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde, bu bilgilerin diğer bilgilerden açıkça ayırt edilecek şekilde yazılması zorunlu kılınmıştır.

• Gıda bileşeni yerine aroma verici kullanılan ürünlerde, gerçek gıda görselinin kullanılması yasaklanmış ve yalnızca temsili görselle birlikte, görselin olduğu her yerde “aromalı” ifadesinin belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

• Birbiriyle karıştırılabilecek gıdaların adında ve etiketinde, özelliklerini taşımadığı başka bir gıdaya atıf yapan “... tadında”, “... lezzeti”, “... keyfi” vb. ifadelerin kullanımı yasaklanmıştır.

• Gıda işletmecilerinin, Yönetmelik kapsamında hazırlanan kılavuzlarda yer alan hükümlere de uyma zorunluluğu getirilmiştir.

26.11.2024 tarihinde yayımlanan ve gıda işletmecilerinin 31.12.2026 tarihine kadar uyması gereken TGK Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu güncellemeleri

• Üretiminde gıda bileşeni ile birlikte aynı tadı veren bir aroma verici kullanılması durumunda, tat profili gıda bileşeni yerine aroma verici ile sağlanıyorsa; gerçek gıda görseli kullanılamayacak ve gıdanın adında o bileşene ilişkin adı yer alamayacaktır. Ör; muz aroması ile tat profili oluşturulan bir gofretin etiketinde gerçek muz görseli kullanılamayacak ve gıdanın adı “Muzlu Gofret” olamayacak, “Muz Aromalı Gofret” olabilecektir.

• Zeytinyağı hariç diğer bitkisel yağlarda, zeytinyağını çağrıştıracak zeytin veya zeytin ağacı görseline ve zeytinyağı tadında/lezzetinde vb. ifadelere yer verilemeyecektir.

• Margarin” ve “süt yağlı margarin” etiketinde ürünün tereyağı olduğu algısı yaratacak şekilde “tereyağı keyfi”, “tereyağı tadında”, “tereyağı lezzeti”, “tereyağı aroması”, “krema aroması”, “krema tadında”, “süt aromalı” vb. ifadeler ve yayık, bakraç, süt, inek gibi görsellerin kullanımı yasaklanmıştır.

• Tereyağı aroması eklenmiş ayçiçek yağı etiketi üzerinde “tereyağı lezzeti” vb. ifadeler yazılamayacaktır.

• Kokolin ürünlerinde “çikolata tadında”, “çikolata lezzeti”, “çikolata keyfi” vb. ifadelerin kullanılması yasaklanmıştır.

• Birden fazla bitkisel yağa ilave olarak zeytinyağı ve/veya tereyağı da içeren ürünlerde, gıdanın adında sadece “tereyağlı” ve/veya “zeytinyağlı” ifadeleri kullanılarak tereyağı ve/veya zeytinyağı vurgusu yapılması yasaklanmıştır.

• Vegan ve vejetaryen ürünlerin etiketlenmesine ilişkin yeni kurallar belirlenmiştir.

• Glutensiz veya glutenle ilgili beyanların, gerekli şartların sağlanması halinde tüm gıda gruplarında yapılabilmesine izin verilmiştir.

• Best, süper, kaliteli gibi üstünlük ifadelerinin aynı firmanın aynı kategorideki kendi ürünleri arasında bir karşılaştırma olduğunu etiket üzerinde belirten açıklama yapılarak kullanılması zorunlu kılınmış; üretim kayıtlarıyla ispatlanmaması ve etiket üzerinde açıklama yapılmaması durumunda kullanılması yasaklanmıştır.

• Yenilebilir buzlu ürünlerde, tüketicide dondurma algısı oluşturacak ifadelerin kullanılması yasaklanmıştır.

• Ürün markalarının, tüketicide “köy ürünü” algısı oluşturacak şekilde kullanılması engellenmiştir.

• Kanatlı hayvan ürünlerinde, yetiştirme metoduna ilişkin çiftlik görseli, gezen tavuk görseli vb. görsellerin tüketiciyi yanıltıcı olacak şekilde kullanılması yasaklanmıştır.

• Toplu tüketim yerlerinde sunulan gıdalarda, tüketicinin tercihine etki edebilecek veya birbiri yerine kullanılabilen bileşenlerin gıda adıyla birlikte “yer fıstıklı baklava”, “eritme peynirli tost” gibi açıkça belirtilmesi zorunlu kılınmıştır.

• Yerli üretim ürünlerde ithal ürün algısı veya ithal ürünlerde yerli üretim ürün algısı oluşturabilecek marka ve görsellerin yanıltıcı şekilde kullanılması yasaklanmıştır.

• Işınlanmış gıdaların etiketinde, “ışınlanmıştır” ifadesi ve “Radura” sembolünün de temel görüş alanında yer alması zorunlu hale getirilmiştir.

13.03.2026 Tarihinde yayımlanan ve gıda işletmecilerinin 31.12.2026 ve toplu tüketim yerlerinin belirtilen tarihe kadar uyması gereken TGK Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu güncellemeleri

• Gıdaların, çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek veya şiddete özendirecek silah, kafatası, beyin, dudak, göz gibi şekil, görsel ve ambalajlarla piyasaya arz edilmesi yasaklanmıştır.

• TGK Krema ve Kaymak Tebliği kapsamı dışında kalan ürünlerde, “krema” ifadesinin kullanımına ilişkin yeni adlandırma kuralları belirlenmiş, Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerle aynı kullanım amacıyla üretilen ürünlerde “kremsos” ifadesinin kullanımına izin verilmiştir.

• Bitki çaylarında, tüketim öncesi hazırlanma yönteminin etiket üzerinde açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

• Toplu tüketim yerlerinde sunulan gıdaların, içerik bilgisi ve enerji (kalori) değerlerinin tüketiciye sunulması zorunlu hale getirilmiştir.

➢ Bu bilgilerin menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekod aracılığıyla tüketiciye sunulabileceği düzenlenmiştir.

➢ Karekod kullanılan durumlarda karekod kullanamayan tüketicilere bilginin ayrıca sağlanacağına dair bilgilendirme yapılması zorunlu hale getirilmiştir.

➢ Ulusal zincir işletmelerin 01.07.2026’ya, aynı ilde 3 ve üzeri şubesi olan işletmelerin 31.12.2026’ya kadar uyum sağlaması gerekmektedir.

➢ Diğer toplu tüketim yerleri için içerik bildirimi 31.12.2026’ya, enerji bildirimi ise 31.12.2027’ye kadar zorunlu hale getirilmiştir.

Gıdaların etiketlerinde yer alan bilgilere ilişkin diğer yatay ve dikey mevzuatta yapılan bazı düzenlemeler

Etiketleme mevzuatı haricinde ilgili ürün tebliğlerinde de özel etiketleme kuralları belirlenmektedir. Bu sebeple gıda işletmecilerimizin ilgili ürün tebliğlerinde yapılan değişiklikleri de takip etmeleri önemlidir.

• İçeriğinde şekere ikame olarak meyve şurubu ve konsantresi ile bal pekmez vb. bileşenler bulunan ürünlerde “şeker ilavesiz” beyanının yapılması yasaklanmıştır. Böylece tüketicide ürünlerin şekersiz olduğu veya ürüne dışarıdan şeker ilave edilmediği algısı oluşturularak yanıltılması engellenmiştir. (09.08.2024 tarihli Beslenme Beyanları Kılavuzu, 01.02.2026’da uyum süresi dolmuştur.)

• Tereyağı ve sadeyağ harici diğer katı yağların etiketinde, reklam, tanıtım ve sunumunda tereyağı ve sadeyağ algısı oluşturacak tüketiciyi yanıltıcı ifade ve görsellerin kullanılmasını yasaklanmıştır. (04.04.2025 tarihli TGK Tereyağı ve Sadeyağ Tebliği; 01.09.2025’da uyum süresi dolmuştur.)

• Süt kreması yerine benzer amaçlar için üretilen bitkisel yağlı ürünlerde “krema” ifadesinin kullanılması yasaklanmıştır. Sürülebilir kremanın ürün adının en az 3 mm yazılması zorunlu hale getirilmiştir. Krema ve kaymaklarda ürün adının temel görüş alanında yazılması zorunlu hale getirilmiştir. (23.08.2025 tarihli TGK Krema ve Kaymak Tebliği, 31.12.2025 tarihinde uyum süresi dolmuştur, bu tarihten önce piyasaya arz edilen ürünler etiketleme mevzuatı ile uyumlu olacak şekilde 31.12.2026 tarihine kadar piyasada bulunabilir)

• İsrafla mücadele kapsamında yumurtanın etiketinde yazan son tüketim tarihi ifadesi yerine tavsiye edilen tüketim tarihi yazılması zorunlu hale getirilmiştir.

(18.07.2025 tarihli, TGK Yumurta Tebliği; 31.12.2025 tarihinde uyum süresi dolmuştur.)