T.C.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü
Bilindiği üzere; 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat kapsamında gıdaların güvenilirliği esas olup insan sağlığı açısından risk oluşturabilecek ürünlerin piyasaya arzı yasaktır. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ve Kılavuzu ile yazımız ekinde de gönderilen "Gıda Etiketlerinde Raf Ömrü Bilgisinin Belirlenmesi ve Belirtilmesi Hakkında Kılavuz"'da STT; mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu nedenle insan sağlığı açısından kısa süre içerisinde tehlike oluşturması muhtemel olan gıdaların tüketilebileceği son tarihi ifade etmektedir. TETT ise, uygun şekilde muhafaza edildiğinde, gıdanın kendine has özelliklerini koruduğu süreyi gösteren tarihi ifade etmektedir. Bu tarih, son tüketim tarihinden farklı olarak gıdanın; tazelik, tat, aroma gibi duyusal özelliklerine dayanarak belirlenmekte olup son tüketim tarihi (STT) gibi doğrudan gıda güvenilirliği kriteri değildir.
STT'si geçmiş gıdaların piyasada bulunması halinde 5996 sayılı Kanun'un 41/d bendinde yer alan "Resmî kontrol sonucu bozulduğu, kokuştuğu, ambalajı ürüne zarar verecek şekilde hasar gördüğü, son tüketim tarihi geçtiği tespit edilen ürünlerin piyasada bulunması, satışa veya tüketime sunulması hâlinde işyeri sahiplerine bin Türk Lirası idarî para cezası verilir. Ürünlere el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir." hükmü gereğince işlem tesis edilmektedir.
TETT'si geçmiş gıdaların satışa sunulması ancak ürünün güvenilir olması, duyusal özelliklerinde (tat, koku, görünüş) bozulma bulunmaması, ambalaj bütünlüğünün korunmuş olması ve uygun muhafaza koşullarında bulundurulması şartlarına bağlıdır. Bu çerçevede, TETT'si geçmiş her ürün halk sağlığı açısından riskli olarak değerlendirilmemekte, resmi kontroller sırasında ürün bazında güvenilirlik şartları incelenmektedir. TETT'si geçmiş gıdaların insan tüketimine uygunluğunun kontrolü gıda işletmecilerinin sorumluluğundadır. Ayrıca gıda işletmecisi TETT'si geçmiş gıdaları diğer gıdalardan net bir şekilde ayrıştırarak buna ilişkin bilgilendirmeyi tüketiciye sunmalıdır. Bu gıdalar, gıda satış noktalarında özel olarak belirlenen ayrı reyonlarda satışa sunulmalıdır.
Resmî kontrollerde gerekli görülmesi halinde mevzuata aykırı olarak satışa sunulduğundan şüphelenilen ürünlerden numuneler alınarak gıda güvenilirliğinin doğrulanması, TETT'si geçmiş gıdaların ayrı reyonlarda satışa sunulduğunun kontrol edilmesi, mevzuata uygun çıkmayan işletme ve ürünlerine ise 5996 sayılı Kanun ile öngörülen yaptırımların uygulanması hususunda 81 İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüz talimatlandırılmış olup üyelerinizin bu hususlar hakkında bilgilendirilmesi önem arz etmektedir.